सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या धातूंच्या सामग्रीमध्ये स्टेनलेस स्टील, ॲल्युमिनियम मिश्रधातू, शुद्ध ॲल्युमिनियम प्रोफाइल, झिंक मिश्रधातू, पितळ इत्यादींचा समावेश होतो. हा लेख प्रामुख्याने ॲल्युमिनियम आणि त्याच्या मिश्रधातूंवर लक्ष केंद्रित करतो आणि त्यांच्यावर वापरल्या जाणाऱ्या काही सामान्य पृष्ठभागीय प्रक्रियांची ओळख करून देतो.
ॲल्युमिनियम आणि त्याच्या मिश्रधातूंमध्ये सहज प्रक्रिया, पृष्ठभागावर प्रक्रिया करण्याच्या विविध पद्धती आणि चांगले दृश्य परिणाम ही वैशिष्ट्ये आहेत, आणि त्यांचा अनेक उत्पादनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. मी एकदा एक व्हिडिओ पाहिला होता, ज्यात दाखवले होते की ॲपल लॅपटॉपचे बाह्य कवच ॲल्युमिनियमच्या एकाच तुकड्यापासून सीएनसी मशिनिंग उपकरणांचा वापर करून कसे तयार केले जाते आणि त्यावर सीएनसी मिलिंग, पॉलिशिंग, हाय ग्लॉस मिलिंग आणि वायर ड्रॉइंग यांसारख्या अनेक मुख्य प्रक्रियांसह पृष्ठभागावर अनेक प्रक्रिया कशा केल्या जातात.
ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातूंच्या पृष्ठभागीय उपचारांमध्ये प्रामुख्याने हाय ग्लॉस मिलिंग/हाय ग्लॉस कटिंग, सँडब्लास्टिंग, पॉलिशिंग, वायर ड्रॉइंग, ॲनोडायझिंग, स्प्रेइंग इत्यादींचा समावेश होतो.
१. हाय ग्लॉस मिलिंग/हाय ग्लॉस कटिंग
ॲल्युमिनियम किंवा ॲल्युमिनियम मिश्रधातूच्या भागांचे काही तपशील कापण्यासाठी उच्च-सुस्पष्टता सीएनसी मशीनिंग उपकरणांचा वापर केला जातो, ज्यामुळे उत्पादनाच्या पृष्ठभागावर स्थानिक चमकदार भाग तयार होतात. उदाहरणार्थ, काही मोबाईल फोनच्या धातूच्या कवचांवर चमकदार चॅम्फरचे वर्तुळ मिलिंग केले जाते, तर धातूच्या बाह्य आवरणाच्या काही लहान तुकड्यांवर उत्पादनाच्या पृष्ठभागाची चमक वाढवण्यासाठी एक किंवा अनेक चमकदार, उथळ, सरळ खाचा मिलिंग केल्या जातात. काही उच्च-श्रेणीच्या टीव्हीच्या धातूच्या फ्रेम्समध्ये देखील ही हाय ग्लॉस मिलिंग प्रक्रिया वापरली जाते. हाय ग्लॉस मिलिंग/हाय ग्लॉस कटिंग दरम्यान, मिलिंग कटरचा वेग खूप विशिष्ट असतो. वेग जितका जास्त, तितके कटिंग हायलाइट्स अधिक चमकदार दिसतात. याउलट, जर वेग कमी असेल, तर कोणताही हायलाइट इफेक्ट तयार होत नाही आणि टूल लाइन्स दिसण्याची शक्यता असते.
२. सँडब्लास्टिंग
सँडब्लास्टिंग प्रक्रियेमध्ये ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातूच्या भागांच्या पृष्ठभागावर एक विशिष्ट पातळीची स्वच्छता आणि खडबडीतपणा प्राप्त करण्यासाठी, उच्च-गतीच्या वाळूच्या प्रवाहाचा वापर करून धातूच्या पृष्ठभागावर प्रक्रिया केली जाते, ज्यामध्ये पृष्ठभागाची स्वच्छता आणि खडबडीतपणा आणणे समाविष्ट आहे. यामुळे केवळ भागाच्या पृष्ठभागाचे यांत्रिक गुणधर्म सुधारत नाहीत आणि भागाची थकवा-प्रतिकारशक्ती वाढते, तर भागाच्या मूळ पृष्ठभागाचे आणि कोटिंगचे आसंजन देखील वाढते, जे कोटिंग फिल्मच्या टिकाऊपणासाठी आणि कोटिंगच्या समतलीकरण व सजावटीसाठी अधिक फायदेशीर ठरते. असे आढळून आले आहे की, काही उत्पादनांवर सँडब्लास्टिंगद्वारे मॅट पर्ल सिल्व्हर पृष्ठभाग तयार करण्याचा परिणाम अजूनही खूप आकर्षक आहे, कारण सँडब्लास्टिंगमुळे धातूच्या पृष्ठभागाला अधिक सूक्ष्म मॅट पोत मिळतो.
३. पॉलिशिंग
पॉलिशिंग म्हणजे यांत्रिक, रासायनिक किंवा विद्युत रासायनिक प्रभावांचा वापर करून वस्तूच्या पृष्ठभागाचा खडबडीतपणा कमी करण्याची आणि चमकदार व सपाट पृष्ठभाग मिळवण्याची प्रक्रिया होय. उत्पादनाच्या बाह्य आवरणावरील पॉलिशिंगचा उपयोग प्रामुख्याने वस्तूची आकारमान अचूकता किंवा भौमितिक आकाराची अचूकता सुधारण्यासाठी केला जात नाही (कारण याचा उद्देश जोडणीचा विचार करणे नसतो), तर एक गुळगुळीत पृष्ठभाग किंवा आरशासारखी चमकदार दिसण्याची क्षमता प्राप्त करण्यासाठी केला जातो.
पॉलिशिंग प्रक्रियांमध्ये प्रामुख्याने मेकॅनिकल पॉलिशिंग, केमिकल पॉलिशिंग, इलेक्ट्रोलाइटिक पॉलिशिंग, अल्ट्रासोनिक पॉलिशिंग, फ्लुइड पॉलिशिंग आणि मॅग्नेटिक अॅब्रेसिव्ह पॉलिशिंग यांचा समावेश होतो. अनेक ग्राहक उत्पादनांमध्ये, ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातूचे भाग अनेकदा मेकॅनिकल पॉलिशिंग आणि इलेक्ट्रोलाइटिक पॉलिशिंग वापरून, किंवा या दोन्ही पद्धतींच्या संयोजनाने पॉलिश केले जातात. मेकॅनिकल पॉलिशिंग आणि इलेक्ट्रोलाइटिक पॉलिशिंगनंतर, ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातूच्या भागांचा पृष्ठभाग स्टेनलेस स्टीलच्या आरशासारख्या पृष्ठभागासारखा दिसू शकतो. मेटल मिरर सामान्यतः लोकांना साधेपणा, फॅशन आणि उच्च दर्जाची भावना देतात, ज्यामुळे त्यांच्या मनात कोणत्याही परिस्थितीत उत्पादनांबद्दल प्रेम निर्माण होते. मेटल मिररला बोटांच्या ठशांची समस्या सोडवणे आवश्यक असते.
४. अॅनोडायझिंग
बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ॲल्युमिनियमचे भाग (ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातूंसह) इलेक्ट्रोप्लेटिंगसाठी योग्य नसतात आणि त्यावर इलेक्ट्रोप्लेटिंग केले जात नाही. त्याऐवजी, पृष्ठभागावर प्रक्रिया करण्यासाठी ॲनोडायझिंगसारख्या रासायनिक पद्धती वापरल्या जातात. स्टील, झिंक मिश्रधातू आणि तांबे यांसारख्या धातूंच्या तुलनेत ॲल्युमिनियमच्या भागांवर इलेक्ट्रोप्लेटिंग करणे खूपच कठीण आणि गुंतागुंतीचे आहे. याचे मुख्य कारण असे आहे की, ॲल्युमिनियमच्या भागांवर ऑक्सिजनच्या संपर्कात आल्यावर ऑक्साईडचा थर तयार होण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे इलेक्ट्रोप्लेटिंग कोटिंगच्या चिकटण्यावर गंभीर परिणाम होतो; इलेक्ट्रोलाइटमध्ये बुडवल्यावर, ॲल्युमिनियमच्या ऋण इलेक्ट्रोडची क्षमता तुलनेने धन क्षमतेच्या धातू आयनांद्वारे विस्थापित होण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे इलेक्ट्रोप्लेटिंग थराच्या चिकटण्यावर परिणाम होतो; ॲल्युमिनियमच्या भागांचा प्रसरण गुणांक इतर धातूंपेक्षा जास्त असतो, ज्यामुळे कोटिंग आणि ॲल्युमिनियमच्या भागांमधील बंध शक्तीवर परिणाम होतो; ॲल्युमिनियम हा एक उभयधर्मी धातू आहे जो आम्लधर्मी आणि अल्कधर्मी इलेक्ट्रोप्लेटिंग द्रावणांमध्ये फारसा स्थिर नसतो.
अॅनोडिक ऑक्सिडेशन म्हणजे धातू किंवा मिश्रधातूंचे इलेक्ट्रोकेमिकल ऑक्सिडेशन होय. ॲल्युमिनियम आणि ॲल्युमिनियम मिश्रधातू उत्पादनांचे (ज्यांना ॲल्युमिनियम उत्पादने म्हटले जाते) उदाहरण घेतल्यास, ही उत्पादने संबंधित इलेक्ट्रोलाइटमध्ये अॅनोड म्हणून ठेवली जातात. विशिष्ट परिस्थितीत आणि बाह्य विद्युत प्रवाहाच्या साहाय्याने, ॲल्युमिनियम उत्पादनांच्या पृष्ठभागावर ॲल्युमिनियम ऑक्साईड फिल्मचा एक थर तयार होतो. ॲल्युमिनियम ऑक्साईड फिल्मचा हा थर ॲल्युमिनियम उत्पादनांची पृष्ठभागाची कडकपणा आणि झीज-प्रतिरोध सुधारतो, त्यांची गंज-प्रतिरोध क्षमता वाढवतो, तसेच ऑक्साईड फिल्मच्या पातळ थरातील असंख्य सूक्ष्मरंध्रांच्या शोषण क्षमतेचा उपयोग करून ॲल्युमिनियम उत्पादनांच्या पृष्ठभागाला विविध सुंदर आणि आकर्षक रंग देतो, ज्यामुळे ॲल्युमिनियम उत्पादनांची रंग-अभिव्यक्ती समृद्ध होते आणि त्यांचे सौंदर्य वाढते. अॅनोडायझिंगचा वापर ॲल्युमिनियम मिश्रधातूंमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
अॅनोडायझिंगमुळे उत्पादनावरील एका विशिष्ट भागाला वेगवेगळे रंग देता येतात, जसे की दुहेरी रंगाचे अॅनोडायझिंग. यामुळे, उत्पादनाच्या धातूच्या स्वरूपात दुहेरी रंगांची तुलना दिसून येते आणि उत्पादनाची अद्वितीय प्रतिष्ठा अधिक चांगल्या प्रकारे प्रतिबिंबित होते. तथापि, दुहेरी रंगाच्या अॅनोडायझिंगची प्रक्रिया गुंतागुंतीची आणि खर्चिक आहे.
५. वायर ड्रॉइंग
पृष्ठभागीय वायर ड्रॉइंग प्रक्रिया ही एक तुलनेने प्रगत प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये सजावटीचे परिणाम साधण्यासाठी धातूच्या वस्तूच्या पृष्ठभागावर ग्राइंडिंगद्वारे नियमित रेषा तयार केल्या जातात. धातूच्या पृष्ठभागीय वायर ड्रॉइंगमुळे धातूच्या सामग्रीचा पोत प्रभावीपणे प्रतिबिंबित होतो आणि अनेक उत्पादनांमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. ही धातूच्या पृष्ठभागावर प्रक्रिया करण्याची एक सामान्य पद्धत आहे आणि अनेक वापरकर्त्यांना ती आवडते. उदाहरणार्थ, टेबल लॅम्पच्या धातूच्या जॉइंट पिनचा शेवटचा भाग, दरवाजाचे हँडल, कुलपाचे ट्रिम पॅनेल, लहान घरगुती उपकरणांचे कंट्रोल पॅनेल, स्टेनलेस स्टीलचे स्टोव्ह, लॅपटॉप पॅनेल, प्रोजेक्टर कव्हर इत्यादी उत्पादनांच्या भागांवर सामान्यतः धातूच्या वायर ड्रॉइंगचे परिणाम वापरले जातात. वायर ड्रॉइंगद्वारे सॅटिनसारखा प्रभाव, तसेच वायर ड्रॉइंगसाठी तयार असलेले इतर प्रभाव देखील तयार करता येतात.
पृष्ठभागावरील विविध परिणामांनुसार, मेटल वायर ड्रॉइंगचे सरळ तार, अव्यवस्थित तार, सर्पिल वायर ड्रॉइंग इत्यादींमध्ये वर्गीकरण केले जाऊ शकते. वायर ड्रॉइंगचा रेखीय परिणाम मोठ्या प्रमाणात बदलू शकतो. वायर ड्रॉइंग तंत्रज्ञानाचा वापर करून धातूच्या भागांच्या पृष्ठभागावर तारेच्या बारीक खुणा स्पष्टपणे दिसू शकतात. दृष्यदृष्ट्या, याचे वर्णन मॅट धातूवर चमकणाऱ्या बारीक केसांसारखी चमक असे करता येते, जे उत्पादनाला तंत्रज्ञान आणि फॅशनची भावना देते.
६. फवारणी
ॲल्युमिनियमच्या भागांवर पृष्ठभागीय फवारणी करण्याचा उद्देश केवळ पृष्ठभागाचे संरक्षण करणे हाच नाही, तर ॲल्युमिनियमच्या भागांचे स्वरूप अधिक आकर्षक बनवणे हा देखील आहे. ॲल्युमिनियमच्या भागांवरील फवारणी प्रक्रियेमध्ये प्रामुख्याने इलेक्ट्रोफोरेटिक कोटिंग, इलेक्ट्रोस्टॅटिक पावडर स्प्रेइंग, इलेक्ट्रोस्टॅटिक लिक्विड फेज स्प्रेइंग आणि फ्लोरोकार्बन स्प्रेइंग यांचा समावेश होतो.
इलेक्ट्रोफोरेटिक स्प्रेइंगसाठी, ते अॅनोडायझिंगसोबत एकत्रित केले जाऊ शकते. अॅनोडायझिंग पूर्व-उपचाराचा उद्देश अॅल्युमिनियमच्या भागांच्या पृष्ठभागावरून ग्रीस, अशुद्धी आणि नैसर्गिक ऑक्साईड थर काढून टाकणे आणि स्वच्छ पृष्ठभागावर एकसमान व उच्च-गुणवत्तेचा अॅनोडायझिंग थर तयार करणे हा आहे. अॅल्युमिनियमच्या भागांचे अॅनोडायझिंग आणि इलेक्ट्रोलाइटिक कलरिंग केल्यानंतर, इलेक्ट्रोफोरेटिक कोटिंग लावले जाते. इलेक्ट्रोफोरेटिक कोटिंगद्वारे तयार झालेला थर एकसमान आणि पातळ असतो, तसेच तो उच्च पारदर्शकता, गंज-प्रतिरोधकता, उच्च हवामान-प्रतिरोधकता आणि धातूच्या पोताशी जुळवून घेण्याची क्षमता असलेला असतो.
इलेक्ट्रोस्टॅटिक पावडर स्प्रेइंग ही एक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये पावडर स्प्रेइंग गनद्वारे ॲल्युमिनियमच्या भागांच्या पृष्ठभागावर पावडर कोटिंग फवारले जाते, ज्यामुळे सेंद्रिय पॉलिमर फिल्मचा एक थर तयार होतो, जो प्रामुख्याने संरक्षक आणि सजावटीची भूमिका बजावतो. इलेक्ट्रोस्टॅटिक पावडर स्प्रेइंगचे कार्यतत्त्व थोडक्यात असे वर्णन केले आहे की, पावडर स्प्रेइंग गनला नकारात्मक उच्च व्होल्टेज लागू करणे, कोटिंग करायच्या भागाला ग्राउंड करणे, आणि गन व भाग यांच्यामध्ये एक उच्च-व्होल्टेज इलेक्ट्रोस्टॅटिक क्षेत्र तयार करणे, जे पावडर स्प्रेइंगसाठी फायदेशीर ठरते.
इलेक्ट्रोस्टॅटिक लिक्विड फेज स्प्रेइंग म्हणजे इलेक्ट्रोस्टॅटिक स्प्रेइंग गनद्वारे ॲल्युमिनियम मिश्रधातूच्या प्रोफाइलच्या पृष्ठभागावर द्रव लेप लावून एक संरक्षक आणि सजावटीचा सेंद्रिय पॉलिमर थर तयार करण्याची पृष्ठभागीय प्रक्रिया होय.
फ्लोरोकार्बन स्प्रेइंग, ज्याला 'क्युरियम ऑइल' असेही म्हणतात, ही एक उच्च दर्जाची आणि महागडी स्प्रेइंग प्रक्रिया आहे. या स्प्रेइंग प्रक्रियेचा वापर करून बनवलेल्या भागांमध्ये रंग फिका पडणे, दंव, आम्लवर्षा आणि इतर गंज यांना उत्कृष्ट प्रतिकारशक्ती असते, तसेच ते तडे जाण्यास आणि अतिनील किरणांना प्रतिरोधक असतात, आणि कठोर हवामानाचा सामना करू शकतात. उच्च दर्जाच्या फ्लोरोकार्बन कोटिंग्जमध्ये धातूसारखी चमक, चमकदार रंग आणि स्पष्ट त्रिमितीय अनुभव असतो. फ्लोरोकार्बन स्प्रेइंग प्रक्रिया तुलनेने गुंतागुंतीची असून, त्यासाठी सामान्यतः अनेक स्प्रेइंग उपचारांची आवश्यकता असते. स्प्रेइंग करण्यापूर्वी, पूर्व-उपचारांची एक मालिका पार पाडावी लागते, जी तुलनेने गुंतागुंतीची असून त्यासाठी उच्च आवश्यकता असतात.
पोस्ट करण्याची वेळ: २२ मे २०२४